સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી, રાજકોટની સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી અને આંતરિક ગુણવત્તા ખાતરી કક્ષ (IQAC) દ્વારા “AI Usage in Academics, Reference Management and Off-Campus Access to Journals under ONOS” વિષય પર એક દિવસીય કાર્યશાળાનું સફળ આયોજન યુનિવર્સિટીના આર્ટ ગેલેરી ઓડિટોરિયમ ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું. સવારે 9:30 વાગ્યાથી સાંજે 5:00 વાગ્યા સુધી યોજાયેલી આ કાર્યશાળામાં યુનિવર્સિટીના સંશોધન વિદ્યાર્થીઓ તથા અધ્યાપકોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો.

કાર્યશાળાનો પ્રારંભ પ્રો. (ડૉ.) ઉત્પલ જોશી, કુલપતિ અને મુખ્ય આશ્રયદાતા, દ્વારા સ્વાગત તથા ઉદ્ઘાટન સંબોધનથી થયો હતો. તેમણે “Research Ethics in the AI Era” વિષય પર મુખ્ય વક્તવ્ય પણ આપ્યું હતું. કાર્યક્રમમાં ડૉ. અજેયસિંહ જાડેજા, કુલસચિવ, સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી, માનદ અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. ડૉ. ભરત ખેર, કાર્યકારી ગ્રંથપાલ, સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી, તથા પ્રો. (ડૉ.) સંજય એસ. મુખર્જી, સંયોજક, IQAC, કાર્યક્રમના આયોજન સચિવ તરીકે રહ્યા હતા.

સત્રોની મુખ્ય વિશેષતાઓ

• સત્ર 1: સંશોધકો માટે INFLIBNET Centreની સેવાઓ
  ડૉ. ધર્મેશ શાહ, Scientist-B, INFLIBNET Centre, ગાંધીનગર, દ્વારા “INFLIBNET Centre Services for Researchers” વિષય પર સત્ર લેવામાં આવ્યું હતું. તેમણે શૈક્ષણિક તથા સંશોધન ક્ષેત્રને સહાયરૂપ INFLIBNET Centre દ્વારા ઉપલબ્ધ વિવિધ સેવાઓ, સંસાધનો અને સુવિધાઓ અંગે વિસ્તૃત માહિતી આપી હતી.

• સત્ર 2: AIનો નૈતિક ઉપયોગ – સાધનો અને ઉપયોગિતા
  પ્રો. (ડૉ.) મહેશ જીવાણી, પ્રોફેસર અને વડા, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ વિભાગ, સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટી, દ્વારા “Ethical Use of AI: Tools and Applications” વિષય પર સત્ર લેવામાં આવ્યું હતું. સત્ર દરમિયાન શૈક્ષણિક તથા સંશોધન પ્રવૃત્તિઓમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના સાધનોના ઉપયોગ, જવાબદાર ઉપયોગ, નૈતિક પાસાઓ તથા તેની મર્યાદાઓ અંગે માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

• સત્ર 3: Zotero – સંદર્ભ વ્યવસ્થાપન અને પ્લગ-ઇનનો ઉપયોગ
  શ્રી શિવમ મોરડિયા, ટેકનિકલ આસિસ્ટન્ટ, સેન્ટ્રલ લાયબ્રેરી, દ્વારા “Zotero: Reference Management and Plug-in Usage” વિષય પર પ્રાયોગિક તાલીમ આપવામાં આવી હતી. સહભાગીઓને Zotero અને તેના બ્રાઉઝર કનેક્ટર્સની મદદથી સંદર્ભો એકત્રિત કરવા, વ્યવસ્થિત કરવા, સંદર્ભો ઉમેરવા તથા ગ્રંથસૂચિ તૈયાર કરવાની પ્રાયોગિક તાલીમ આપવામાં આવી હતી.

• સત્ર 4: ઈ-સંસાધનો માટે ઑફ-કેમ્પસ ઍક્સેસ
  શ્રી શિવમ મોરડિયા દ્વારા “Off-Campus Access of E-Resources” વિષય પર પણ પ્રાયોગિક સત્ર લેવામાં આવ્યું હતું. આ સત્રમાં One Nation One Subscription (ONOS) પ્લેટફોર્મના માધ્યમથી કેમ્પસની બહારથી સંશોધકો અને અધ્યાપકો કેવી રીતે સંશોધન આધારિત સાહિત્યનો ઍક્સેસ મેળવી શકે, શોધ કરી શકે તથા ઉપલબ્ધ સંસાધનો ડાઉનલોડ કરી શકે તે અંગે પ્રાયોગિક માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

કાર્યશાળાના અંતે સમાપન સમારોહ તથા સહભાગીઓને પ્રમાણપત્ર વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું. સમગ્ર કાર્યશાળામાં કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા (AI)ના જવાબદાર ઉપયોગ, સંશોધન નૈતિકતા, સંદર્ભ વ્યવસ્થાપન, શૈક્ષણિક પ્રામાણિકતા તથા સંશોધન માટેના ઈલેક્ટ્રોનિક સંસાધનોના ઉપયોગ અંગે વ્યવહારુ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

આ કાર્યશાળાના માધ્યમથી સંશોધકો તથા અધ્યાપકોને આધુનિક AI સાધનો, સંશોધન નૈતિકતા, સંદર્ભ વ્યવસ્થાપન અને ડિજિટલ શૈક્ષણિક સંસાધનોના અસરકારક ઉપયોગ અંગે જરૂરી વ્યવહારુ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું હતું.